Wat vindt de Kiesraad van EERLIJK DELEN?

De Kiesraad is het Centraal Stembureau dat de Tweede-Kamer verkiezingen organiseert en de uitslag daarvan vaststelt. De Kiesraad is ook het adviescollege van de regering en van de Eerste - en Tweede Kamer voor wat betreft de uitvoering van kiesrecht en verkiezingen. Ook documentatie en publicatie van gegevens en uitslagen van verkiezingen, etc. behoort tot de taak van de Kiesraad.
De voorzitter en 6 leden van de Kiesraad worden benoemd op grond van hun deskundigheid op het gebied van het kiesrecht en de verkiezingen. Van zichzelf zegt de Kiesraad dat hij staat voor een eerlijk, transparant en controleerbaar verkiezingsproces.

De Kiesraad doet zijn werk onder meer via zijn website. Daarop is informatie te vinden over de verschillende verkiezingen, uitslagen daarvan, publicaties, en ook een korte uitleg van de Kieswet. Ook wordt de werkwijze van de zetelverdeling vermeld, zoals de Kiesraad die voorstaat en uitvoert. Helaas valt daar wel wat op aan te merken!

Kijk maar mee:
Eerst wordt onder “Zetelverdeling (‘volle zetels’)” de bepaling van de ‘kiesdeler’ genoemd (de 'schaal' of verkleinfactor) en de bepaling van de naar beneden afgeronde aantallen zetels ('volle zetels'). Vervolgens legt de Kiesraad onder “Restzetelverdeling” uit:

“
1. eerst wordt voor alle partijen berekend hoeveel stemmen per zetel op een partij zouden zijn uitgebracht, als die partij één zetel extra zou krijgen. De op de partij uitgebrachte stemmen worden daarvoor gedeeld door het aantal behaalde 'volle' zetels + 1
2. de uitkomsten van deze berekening zijn gemiddelden; zij worden naar grootte gerangschikt
3. de eerste restzetel gaat naar de partij met het grootste gemiddelde. Voor deze partij wordt opnieuw berekend wat het gemiddelde nu is, uitgaande van het aantal volle zetels, de toegewezen restzetel en één extra zetel
4. als er nog een restzetel te verdelen is, wordt deze toegewezen aan de partij met nu het grootste gemiddelde
5. het centraal stembureau herhaalt zo nodig deze procedure, totdat alle restzetels verdeeld zijn
Alleen partijen die ten minste de kiesdeler hebben behaald, komen bij de restzetelverdeling in aanmerking voor een zetel. Als partijen gelijke aantallen stemmen behalen, en er niet voldoende restzetels zijn voor eventuele toekenning ervan aan deze partijen, wordt geloot welke partij de restzetel krijgt.
“

In de tekst hiervoor is een zin (hier) vetgedrukt, die de door de Kiesraad gevolgde methode aangeeft maar die niet conform de wet is! De Kiesraad heeft deze handeling zelf bedacht, althans, in de wet staat die niet! En die hóórt ook niet in de wet! Een lijst, die zojuist een restzetel kreeg heeft immers méér zetels gekregen dan waar deze lijst recht op heeft! Er is dan geen enkele reden om opnieuw in aanmerking te komen voor nóg een zetel ten koste van een mededingende lijst.
Deze 'truc' om extra restzetels toe te kennen (waar grotere partijen meer voordeel bij hebben dan kleinere) is ook vorm gegeven in het model P22-1 voor het Proces-Verbaal voor de uitslag van verkiezingen, dat de Kiesraad zelf, maar in navolging ook de andere Centrale Stembureaus gebruiken. Daarin is een figuur opgenomen die suggereert dat een lijst voor meerdere restzetels in aanmerking komt. Onderstaand wordt dit figuur weergegeven:

(Uit het Model P22-1):

In het Proces-Verbaal van de verkiezingsuitslagen leidt dit vervolgens tot de tendentieuze tekst “met een zetel erbij”, zoals bijvoorbeeld in het Proces-Verbaal van de verkiezing van de Tweede Kamer der Staten-Generaal op 17 maart 2021. Deze werkwijze leidde hier tot twee onjuist toegekende zetels!:

(Uit het Proces-Verbaal (model P22-1) Tweede Kamer dd. 26 maart 2021):

“
9. Verdeling van de restzetels
De restzetels zijn achtereenvolgens toegewezen aan de lijsten die met een zetel erbij het grootste gemiddelde aantal stemmen per zetel hebben. Bij de verkiezing van de Tweede Kamer of het Europees Parlement komt een lijst pas in aanmerking voor een restzetel als de lijst ten minste de kiesdeler heeft gehaald
“

In de bovengenoemde vergadering, waarin de zetelverdeling door de Kiesraad werd vastgesteld, werd tegen die zetelverdeling formeel bezwaar gemaakt, met verwijzing naar de Grondwet en de Kieswet.
Er werd betoogd, met verwijzing naar het democratisch beginsel, Grondwetsartikel 53 en Kieswetartikel P7, dat het exact berekende aantal zetels van een lijst volgens het evenredigheids-principe slechts naar beneden óf naar boven kan worden afgerond. Het aantal toegewezen zetels kan zo niet méér dan 1 zetel verschillen van het exact berekend aantal zetels.

Tekst van het Formeel bezwaar tegen de zeteltoewijzing Tweede Kamer dd. 26 maart 2 1.

De Kiesraad handhaafde in zijn mondeling antwoord (zie onderstaand) zijn beslissing op grond van ondeugdelijke en bedenkelijke argumenten; ten onrechte, want:
• de Kiesraad heeft niet het gedetailleerd voorschrift voor de restzetelverdeling toegepast.
• de lijsten kunnen daarbij niet in aanmerking komen voor meerdere zetels.
• niet de mening en voorkeur van bezwaarmaker werden naar voren gebracht maar feiten en wetsteksten
• hoe het is gegaan is niet zoals de wetgever heeft bepaald.

Ontluisterend in dit betoog is tenslotte de zin:

“en natuurlijk is het waar dat je blijkbaar een interpretatieverschil kan hebben bij het begrip ‘evenredigheid’ in de Grondwet”.

Ontluisterend, ten eerste omdat er geen interpretatieverschil mogelijk is: ‘evenredigheid’ is een welomschreven begrip, ten tweede omdat er mee gesuggereerd wordt, dat een voorschrift in de Grondwet geïnterpreteerd zou kunnen worden, ten derde omdat (door het woord “blijkbaar”) de suggestie wordt gewekt dat het juist bezwaarmaker is, die een afwijkende interpretatie zou hebben.

Tekst van het Mondeling antwoord van Kiesraad dd. 26 maart 2021.

In het schriftelijk antwoord in het Proces-Verbaal van deze vergadering gaat de Kiesraad op dezelfde wijze in de fout:
• In het bezwaar is op geen enkele wijze het aspect van ‘kleine partijen’ aangeroerd.
• Dat ‘lijsten inderdaad in aanmerking komen voor meerdere restzetels’ is onjuist; het blijkt nergens uit de Kieswet.
• De Kiesraad pretendeert ‘de wettelijk voorgeschreven methode van zetelverdeling’ toe te passen, maar doet dat niet.

Tekst van het Schriftelijk antwoord (Proces-Verbaal) van Kiesraad dd. 26 maart 2021.


Deze houding van de Kiesraad is ONKIES!